Zieleń – temat, który nie przestaje budzić emocji
Na książki i opracowania o zieleni w mieście wycięto już niejeden las. Temat, z którym spotykamy się na co dzień, nadal budzi silne emocje. W miarę wzrostu temperatur w coraz bardziej nagrzewających się miastach wydaje się, że wreszcie zaczyna być traktowany poważnie przez lokalne władze.
Mit nowoczesności i rozwoju, polegający na betonowaniu każdego wolnego skrawka ziemi – często także wokół prywatnych domów, gdzie całe podwórka są pokryte polbrukiem – chyba w końcu odchodzi do lamusa. Na litych, utwardzonych powierzchniach coraz częściej stawia się pojemniki z ziemią i roślinnością, a lepszym rozwiązaniem jest usuwanie betonu i sadzenie drzew bezpośrednio w gruncie.
Pojawiają się też środki unijne na odbetonowywanie miast. Latem w najbardziej rozgrzanych miejscach spotykamy kurtyny wodne, a kurz z ulic bywa zmywany wodą z beczkowozów. Cena za tak postrzeganą „nowoczesność” staje się coraz wyższa.
Ekosystemowe „usługi” drzew
W dużej mierze tym problemom może zaradzić zieleń – najlepiej taka, która już istnieje i którą należy chronić tam, gdzie żyją ludzie. Nowe nasadzenia rzadko kiedy mogą zrekompensować wycinkę starych drzew. Szacuje się, że jedno stare drzewo wykonuje dla człowieka „usługi” porównywalne nawet do 200–400 młodych drzewek.
Fachowo nazywamy je usługami ekosystemowymi – to praca, którą można przeliczyć na pieniądze: np. koszt zakupu, instalacji i użytkowania klimatyzacji. A przecież to samo potrafi zrobić odpowiednio duże i dobrze usytuowane względem budynku drzewo.
Drzewo liściaste, posadzone od południowej strony domu, latem daje cień, a zimą – po zrzuceniu liści – przepuszcza promienie słoneczne i osłabia podmuchy wiatru. Każdy wie, że drzewa pochłaniają dwutlenek węgla, produkują tlen (jedno duże drzewo wystarcza dla kilku osób). Zatrzymują kurz i pył na liściach, a korzenie wchłaniają setki litrów wody deszczowej. W dobie zmian klimatycznych i coraz częstszych ekstremalnych zjawisk pogodowych, takich jak ulewy, ma to ogromne znaczenie.
Dlatego właśnie trzeba chronić duże drzewa – szczególnie w centrach miast – bo są to „usługodawcy”, których nie da się łatwo zastąpić.
Zieleń to nie tylko drzewa
Zieleń miejska to jednak nie tylko drzewa, ale także krzewy, trawy i – coraz częściej – łąki kwietne. Ogromną rolę odgrywają też tereny zielone wzdłuż rzek, strumieni i kanałów. One również wentylują miasto, są siedliskiem dla ptaków, owadów i małych ssaków, zwiększają bioróżnorodność. Dla ludzi są miejscem rekreacji, spacerów, aktywności fizycznej i sąsiedzkich spotkań.
Zielone miasta – miejsca do życia
Miejsca wspólne, infrastruktura społeczna i właśnie zieleń tworzą miasta, w których chce się żyć. Nie tylko pracować, ale właśnie żyć – w warunkach sprzyjających zdrowiu i dobremu samopoczuciu. Niestety wiele miast takimi miejscami nie jest. A najłatwiej poznać to po tym, ilu mieszkańców z nich ucieka, bo życie tam staje się nie do zniesienia.
Uciekamy więc na obrzeża, przedmieścia, do okolicznych miejscowości – tam, gdzie jest więcej zieleni i spokoju. Ci, którzy nie mogą sobie na to pozwolić, chociaż na działkę albo przynajmniej na weekend próbują się wyrwać z miejskiej betonozy.
Pytaniem retorycznym pozostaje, co sądzić o władzach miast i deweloperach, którzy wpychają bloki w każdy dostępny skrawek przestrzeni, a swoje własne domy budują… z dala od tych „zabetonowanych” miast, które sami stworzyli.
Co możemy zrobić?
Choć większość z nas nie ma wpływu na kształt polityki przestrzennej miasta, to każdy może – na miarę swoich możliwości – wprowadzać zieleń do własnego otoczenia. To nie tylko poprawia jakość życia, ale często też zmniejsza jego koszty.
Co można zrobić samodzielnie i niewielkim nakładem środków? O tym opowiada bezpłatny, internetowy kurs ekologii miejskiej. Przygotowaliśmy go z partnerami z Polski, Włoch, Czech, Portugalii i Hiszpanii. Wybór nie jest przypadkowy. Kraje te mierzą się z podobnymi wyzwaniami, a nasz klimat coraz bardziej przypomina śródziemnomorski.
Kurs on-line – jak zazieleniać miasta?
Z kursu dowiesz się m.in.:
- jak zieleń wpływa na zdrowie i jakość powietrza,
- jak pozwala oszczędzać energię,
- jak prowadzić uprawy roślin w domu i ogrodzie,
- jak stosować rozwiązania takie jak zielone dachy i ściany,
- jak zaangażować się w miejskie ogrody, parki i przywracanie do życia terenów zdegradowanych.
Aktywność obywatelska ma ogromne znaczenie – szczególnie jeśli zależy nam na tym, by miasta były bardziej zielone, odporne klimatycznie i przyjazne ludziom.
👉 Sprawdź nasz kurs online: https://www.eurecaedu.eu/see-training_pl.php?id_prod=28
Autor: Piotr Znaniecki
