Szkolne Budżety Obywatelskie – narzędzie codziennej demokracji i praktycznej edukacji obywatelskiej

Szkolne Budżety Obywatelskie – praktyczna edukacja obywatelska i codzienna demokracja

Fundacja SocLab i Fundacja Pole Dialogu opublikowały nowy raport podsumowujący badania prowadzone w ramach europejskiego projektu „School Participatory Budget – a tool to foster school democracy”.

Celem badań było sprawdzenie, jak często szkoły w Polsce wprowadzają Szkolne Budżety Obywatelskie (SBO), jakie stosują modele i czy mechanizm ten rzeczywiście wspiera kulturę demokratyczną w szkołach.

Raport pokazuje, że SBO działają dziś w około 2,3% szkół w Polsce. Choć to niewiele, potencjał do rozwoju jest duży. Szkoły wdrażają SBO na dwa sposoby – oddolnie (np. dzięki rodzicom lub NGO) i systemowo (np. z inicjatywy samorządów).

Autorki raportu traktują SBO jako narzędzie praktycznej edukacji obywatelskiej. To sposób, by uczniowie i uczennice mogli uczyć się demokracji przez działanie. Kluczową rolę odgrywają tu wartości takie jak sprawczość, równość, przejrzystość i uznanie. Od tego, jak szkoła je realizuje, zależy, czy SBO naprawdę rozwija postawy obywatelskie.

Raport pokazuje też bariery. Należą do nich biurokracja, słabo działające samorządy uczniowskie i trudności z połączeniem SBO z programem nauczania.

Na koniec raport zawiera konkretne rekomendacje. Dotyczą one szkół, samorządów, organizacji społecznych i decydentów. Autorzy i autorki podkreślają potrzebę:

  • wzmocnienia głosu uczniów i uczennic,

  • wsparcia nauczycieli i nauczycielek,

  • zapewnienia finansowania dla SBO.

Raport do pobrania Szkolny-Budzet-Partycypacyjny.-Narzedzie-wspierajace-szkolna-demokracje

Sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora_ki lub autorów_ek i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Narodowej Agencji. Unia Europejska ani podmiot udzielający dotacji nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

Półmetek projektu „Szkolne budżety partycypacyjne”

Zbliża się koniec pierwszego semestru roku szkolnego, dlatego chcemy podsumować działania w ramach realizowanego przez naszą Fundację oraz Fundację Otwarta Edukacja projektu –  “Szkolny budżet partycypacyjny – decydujemy wspólnie” finansowanego ze środków programu NOWE FIO.

W tej edycji zgłosiło się wiele szkół z województwa podlaskiego, chętnych do realizacji szkolnych budżetów partycypacyjnych. Z tej grupy wybraliśmy ostatecznie 8 szkół, z którymi realizujemy projekt.

W październiku zorganizowaliśmy pierwszą część warsztatów dla zespołów projektowych wybranych szkół. Dwudniowe szkolenie obejmowało założenia merytoryczne realizacji budżetów: na czym polega, od czego zacząć realizację, jak przeprowadzić cały proces. Dodatkowo uczniowie mieli szkolenie z wystąpień publicznych, a ich opiekunowie z tutoringu w pracy z młodzieżą. Mieliśmy czas na integrację, a nawet wspólne śpiewy przy ognisku!

Kolejnym etapem były warsztaty dla zespołów koordynujących w szkołach, gdzie nasi specjaliści pomagali szkolnym zespołom koordynujących opracować założenia i harmonogram szkolnych budżetów partycypacyjnych, w tym proces zgłaszania projektów, akcji promocyjnej, głosowania i realizacji zwycięskich projektów. Część szkół jeszcze przed świętami ogłosiła w swoich szkołach, że startuje w nich szkolny budżet i rozpoczęła działania informacyjno-edukacyjne.

W większości szkół przeprowadzono już lekcje pokazowe dla przedstawicieli samorządu uczniowskiego, w których wzięło udział od kilku do kilkunastu osób.  Nasi eksperci przekazywali instruktaż na temat mechanizmu budżetu partycypacyjnego oraz proponowali interaktywne ćwiczenia, tak aby potem uczestnicy sami przeprowadzili lekcje rówieśnicze wśród uczniów. Ich celem jest przekazanie podstawowej wiedzy na temat mechanizmu budżetu partycypacyjnego oraz zachęcenie do zaangażowania się w proces zgłaszania własnych projektów.

W trakcie spotkań przewidzianych w  projekcie mamy okazję poznać i pracować z niesamowitą młodzieżą oraz nauczycielami bardzo zaangażowanymi w działalność pozalekcyjną i chętnymi do realizacji w swoich szkołach budżetów partycypacyjnych. Niedługo kolejne warsztaty wyjazdowe, podczas których będziemy wzmacniać kompetencje społeczne młodzieży. Czekamy na nie z radością!